SD darslik
← Bosh sahifa

Kurs rejasi

Darslar osondan murakkabga qarab tartiblangan. Har biri mustaqil o‘qiladi, lekin ketma-ket o‘qilsa tushunchalar bir-birining ustiga qurilib boradi.

17 tayyor0 rejada~49 soat o‘qish (to‘liq kurs)
01Tayyor

ChatGPT qanday ishlaydi

Tokenizatsiyadan haftasiga yuz millionlab foydalanuvchiga xizmat qiladigan inference platformasigacha: model ichkarida nima qiladi va uni qanday qilib xizmatga aylantirishadi.

murakkab150 daq
Darsni ochish →
02Tayyor

URL qisqartiruvchi qanday ishlaydi

TinyURL'dan goo.gl yopilishigacha: kalit maydoni, Feistel, chekka kesh va havola umri — bitta kalit-qiymat qidiruv qanday qilib sekundiga 19 000 redirect'ga aylanadi.

o'rta165 daq
Darsni ochish →
03Tayyor

Redis'ning 12 ta asosiy stsenariysi

LLOOGG'dan Valkey'gacha: event loop, xotira modeli, skiplist va HyperLogLog ichidan, 12 ta amaliy stsenariy va ularning har biridagi tuzoqlar.

o'rta165 daq
Darsni ochish →
04Tayyor

Twitter tasmasi qanday ishlaydi

Ishni qachon bajarish kerak — yozishdami yoki o'qishda? 2012-yilgi 300K QPS Redis tasmasidan 2023-yilgi ochiq tavsiya algoritmigacha: 100 million obunachili akkaunt bu savolni qanday o'zgartiradi.

o'rta160 daq
Darsni ochish →
05Tayyor

Reddit qanday ishlaydi

Ovozni ballga aylantiruvchi matematika: 'hot' formulasi, Wilson intervali, 500 000 kommentariyali daraxt va ovoz manipulyatsiyasiga qarshi himoya.

murakkab150 daq
Darsni ochish →
06Tayyor

Slack qanday ishlaydi

Doimiy ulanish iqtisodi: WebSocket nima turadi, presence nega xabarlardan 50 000 barobar qimmat, va qayta ulanish bo'roni qanday to'xtatiladi.

murakkab180 daq
Darsni ochish →
07Tayyor

WhatsApp qanday ishlaydi

Server o'qiy olmaydigan xabar: Diffie-Hellman'dan Double Ratchet'gacha, oflayn telefonga saqla-va-uzat navbati, guruhlardagi kvadratik tuzoq va nega bularning hammasi juda arzon.

murakkab185 daq
Darsni ochish →
08Tayyor

YouTube qanday ishlaydi

Kuniga 1 eksabayt: kodek videoni 150 barobar qanday siqadi, pleyer har 4 soniyada qanday qaror qiladi, va nega eng yaxshi kodek faqat videolarning 2% i uchun o'zini oqlaydi.

murakkab175 daq
Darsni ochish →
09Tayyor

Spotify qanday ishlaydi

Kuniga 8.6 milliard tinglash: qo'shiq 250 ms da qanday boshlanadi, treklar orasidagi pauza qanday yo'qoladi, har bir tinglash qanday qilib pulga aylanadi, va nega infratuzilma huquq to'lovlaridan 50 barobar arzon.

murakkab180 daq
Darsni ochish →
10Tayyor

Google Docs qanday ishlaydi

Yuz kishi bitta paragrafni bir vaqtda yozadi, hech kim kutmaydi va hamma bir xil matnni ko'radi: operatsion transformatsiya, CRDT, hujjat egalari va nega eng qiyin muammo ikki kishida ham paydo bo'ladi.

murakkab175 daq
Darsni ochish →
11Tayyor

Airbnb qanday ishlaydi

Kuniga 350 ming bron, lekin bitta kecha uchun ikki bron — nol: sana va tun modeli, ma'lumotlar bazasi cheklovlari, vaqtincha ushlab turish, idempotent to'lovlar, buxgalteriya kitobi va xarita bo'yicha qidiruv.

murakkab175 daq
Darsni ochish →
12Tayyor

Uber ETA'ni qanday hisoblaydi

Ilovadagi "7 daqiqa" ortida: yo'l grafi va Dijkstra'dan Contraction Hierarchies'gacha, GPS nuqtalaridan jonli tirbandlik, H3 geoindeksi va marshrut xatosini tuzatuvchi DeepETA modeli.

murakkab175 daq
Darsni ochish →
13Tayyor

Amazon S3 qanday ishlaydi

Yuzlab trillion fayl va "11 ta to'qqizlik" va'dasi: disklar har kuni buziladi, lekin ma'lumot yo'qolmaydi. Replikatsiya va erasure coding, metadata indeksi, kuchli izchillik va xatolarni jim tuzatuvchi tizimlar.

murakkab175 daq
Darsni ochish →
14Tayyor

Apache Kafka qanday ishlaydi

Kuniga trillionlab xabar bitta oddiy g'oya ustida: faqat oxiriga yoziladigan jurnal. Partition va offset, replikatsiya va ISR, consumer group'lar, idempotent producer va exactly-once, ZooKeeper'siz Kafka.

murakkab175 daq
Darsni ochish →
15Tayyor

Fond birjasi qanday ishlaydi

Sekundiga millionlab buyurtma, mikrosekundlar va bir tiyin ham xatosiz: buyurtmalar kitobi, matching engine, sekvenser va jurnal, bozor ma'lumotlari oqimi, adolat va nosozliklarga chidamlilik.

murakkab180 daq
Darsni ochish →
16Tayyor

Bluesky qanday ishlaydi

Hisobingiz — sizniki, algoritm — tanlovingiz: imzolangan shaxsiy repolar, DID va domen-handle, butun tarmoq firehose'i, relay va AppView, maxsus feed'lar va moderatsiya qatlamlari.

murakkab175 daq
Darsni ochish →
17Tayyor

Meta Serverless qanday ishlaydi

Kuniga trillionlab funksiya chaqiruvi va 66% o'rtacha bandlik: sovuq startni yo'qotish, kechiktiriladigan ishni tunga surish, muddat va kvota bilan rejalashtirish, ma'lumotlar bazasini TCP kabi himoya qilish.

murakkab170 daq
Darsni ochish →